مسیر بحرانی در مقابل طولانی ترین مسیر

زمان بحث در مورد مسیر بحرانی پروژه، برخی موضوعات برا مشتری شما حائز اهمیت ویژه خواهد بود. طبق انتظار مشتری، شما برنامه ریز محترم، متخصص این زمینه هستید. پس باید کاملا بر مسیر بحرانی پروژه تحت برنامه ریزی خود تسلط داشته باشید.

اما صبر کنید! شما باید مسیر بحرانی پروژه را گزارش کنید، یا طولانی ترین مسیر را؟

اصطلاحات مسیر بحرانی و طولانی ترین مسیر وقتی در ارتباط تحویل به موقع کار با توالی فعالیت هایی با اهمییت بسیار بالا پیش می آید. این نکته برای بسیاری از افراد گیج کننده است و بحث های زیادی در مورد تفاوت بین این دو مفهوم وجود دارد.

خبر خوب این است که تفاوت مهمی میان مسیر بحرانی و طولانی تری مسیر پروژه جود دارد و ما در این قسمت به توضیح آن می پردازیم.

مسیر بحرانی پروژه چیست؟

بستگی دارد!

تعریف عمومی در این زمینه ” مسیری است که شناوری کلی معادلصفر در پروژه داشته باشد ” است.

تعریف بالا از مسیر بحرانی صحیح است، اما تنها تحت شرایط و محیطی کاملا سخت گیرانه. تحت چه شرایطی این تعریف صحیح قلمداد میشود؟

الف) پروژه deadline نداشته باشد.

زمانی که برای پروژه dead line تعیین می کنیم، به عنوا مثال( must finish )با قرار دادن تاریخ در نرم افزار پریماورا) باعث به وجود آمدن شناوری کلی منفی در صورت تاخیر در اجرای پروژه وتاخیر در  dead line می شود و همینطور در صورت اتمام زودتر از موعد، شناوری کلی مثبت خواهد شد، بنابراین، مسیر شناوری فعالیت های صفر از بین می رود. جهت آشنایی با نرم افزار پریماوا به مقاله فشرده سازی برنامه با استفاده از انواع طول مدت در نرم افزار Primavera P6  مراجعه کنید.

ب) قیدهای محدودیتی ( شامل : start on ) ، must finish on وجود نداشته باشد.

وجود قیدهای محدودیت درپروژه ارزش شناوری کلی فعالیت مورد نظر را تحت تاثیر قرار می دهند. فعالیت هایی با قیدهای محدود کنده می توانند شناوری کلی  منفی را نمایش دهند و این شناوری کلی منفی را به فعالیت های پیش نیاز یا پس نیاز منتقل کنند. اعمال قید های محدودیت در پروژه فعالیت های بحرانی را تحت تاثیر قرار می دهد و مجددا در این حالت مسیر دستیابی به مسیر با شناوری کل صفر در طول پروژه مخدوش خواهد شد.

پ) فعالیت ها مقادیر واقعی نداشته باشند.

برنامه زمانبندی پروژه با مقادیر واقعی نیز ممکن است مسیر شناوری کلی صفر را نشا ن ندهد. مقادیر واقعی می تواند بر شناوری کلی فعالیت تاثیر داشته باشد.

پس به نظر می رسد تعریف ” مسیر شناوری کلی صفر” در محیط های پروژه های پیچیده ما نمی گنجد.

اگر مقداری در اینترنت جست و جو کنید خواهید یافت تلاش های ما برای واضح سازی مفهوم ” مسیر بحرانی” به چندین روش جدید برای تعریف عبارت ” بحرانی” برای یک پروژه منجر شده است. در صورتی که جست و جو کنید احتمالا به اصطلاحاتی از این قبیل برمی خورید.

  • بحرانی شدن
  • زنجیره بحرانی
  • نزدیک به بحرانی
  • ریسک بحرانی

حال باید دید کدام یک از فعالیت ها واقعا بحرانی تلقی می شوند؟ تمامی این بحث ها خلاصه می شود دراین جمله: بستگی دارد!

این که مسیر بحرانی پروژه شما چه باشد بستگی به این دارد که اصطلاح بحرانی را در پروژه خود چطور تعریف کرده و از دیدگاه شما چه فعالیت های بحرانی تلقی می شوند. ممکن است شما فعالیت هایی داشته باشید که صرف نظر اینکه نرم افزار های مختلف ارزش شاوری کلی آن ها را چه مقدار ارزیابی می کنند از نظر شما بحرانی تلقی شود.

یا ممکن است فعالیت هایی داشته باشید که ارزش شناوری کلی مثبت داشته باشند اما از نظر کارفرمای شما بحرانی تلقی شوند. ممکن است بخواهید یک دسته فعالیت های مشخص را در طول پروژه ردیابی کنید به این طرز عملکرد کنترل پروژه در دنیای واقعی گفته می شود.

 مسیر بحرانی، مسیری د رطول پروژه است، حاوی فعالیت هایی که شما آن ها را بحرانی می پندارید.

مسیر بحرانی پروژه
مسیر بحرانی پروژه

طولانی ترین مسیر پروژه چیست؟

این مفهوم نسبت به مفهوم قبلی وضوح تعریفی بیشتری دارد. طولانی ترین مسیر ، طولانی ترین مسیر است، و در این مورد هیچ بحثی وجود ندارد.

طولانی ترین مسیر، مسیری در طول شبکه پروژه ( از شروع تا پایان) است که مدت زمان آن از هر مسیر دیگری بیشتر است.

در نظر گرفتن طولانی ترین مسیر از این نظر منطقی است که قطعا تمامی انحرافات ممکن در برنامه می تواند تاریخ اتمام پروژه را تحت تاثیر قرار دهد.

طولانی ترین مسیر پروژه
طولانی ترین مسیر پروژه

آیا بین مسیر بحرانی و طولانی ترین مسیر هم پوشانی وجود دارد؟

اجازه دهید در این مورد این گونه بگوییم، طولانی ترین مسیر یک مسیر بحرانی است، اما تمامی مسیرهای بحرانی طولانی ترین مسیر به حساب نمی آیند.

به این دلیل که ما میتوانیم مسیر بحرانی در طول پروژه را از طریق قیدهای محدودیت( start on، finish on)، قیدهای زمانی، مقادیر واقعی، dead lineها و مکانیزم های دیگر مورد تعبیر و محاسبه مجدد قرار دهیم، اغلب مواقع به  مسیری منتهی می شویم که فعالیت های بحرانی بیشتری از تعدادی که امکان داشت در طولانی ترین مسیر خواهد داشت.

در صورتی که برنامه زمان بندی (baseline) را بدون هیچ گونه مقدار واقعی، قید تاریخ و dead line تعریف کرده و محاسبات زمان بندی به روش CPM روی آن انجام دهید، مسیر دارای شناور کلی صفر طولانی ترین مسیر خواهد بود.

در صورتی که طولانی ترین مسیر را برای پروژه ای که مقادیر واقعی در آن وارد شده، دارای محدودیت و dead line است محاسبه کنید، به مسیر فعالیت های مهم خواهید رسید، که می توان آن را به عنوان ” مسیر بحرانی کوچک” فرض کرد.

من باید از کدام یک از روش ها استفاده کنم؟

پیشنهاد شخصی من این است که طولانی ترین مسیر پروژه خود را بشناسید و روی آن نظارت کنید. شاید چیزی که کارفرماتمایل به مشاهده آن داشته باشد چیز دیگری باشد، اما تکمیل به موقع فعالیت های طولانی ترین مسیر منجر به تکمیل پروژه شما در زمان تعیین شده پروژه می گردد.

اکثر نرم افزار ها به شما اجازه می دهند هم طولانی ترین مسیر را ردیابی کنید، هم مسیر بحرانی را، پس هر دو را دنبال کنید.

در نهایت باید عنوان کنم هر یک از شما باید بدانید نرم افزاری که از آن استفاده می کنید مسیر بحرانی را چگونه تعریف کرده و چه چیزهایی( محدودیت ها، روابط، تاخیر “ lag”و…) رادر شناوری کلی فعالیت ها دخیل می داند.

مطالب زیر را از دست ندهید

دیدگاهتان را بنویسید

درخواست مشاوره رایگان

    در صورت نیاز به مشاوره می توانید فرم را تکمیل نمایید و یا با ما در ارتباط باشید.

    فهرست مطالب